Szkoła powstała w roku 1946, w okresie powojennym tak trudnym dla całego naszego kraju. Jej nazwa brzmiała: Publiczna Średnia Szkoła Zawodowa. Mieściła się przy Alei Wojska Polskiego 17, zaś dyrektorem jej był Ernest Gliński. W tym czasie szkoła kształciła uczniów w dwóch kierunkach: metalowym i elektrycznym. Nauka odbywała się w bardzo trudnych warunkach lokalowych, gdyż budynek w którym mieściła się szkoła był własnością Liceum Komunikacyjnego, podzielonego później na dwie, do dziś istniejące szkoły: Technikum Kolejowe i Technikum Samochodowe. Ze względu na konieczność zmiany lokalu na większy, rok szkolny 1948/49 rozpoczął się w budynku przy ul. Kościuszki 68/70, w pomieszczeniach Szkoły Podstawowej nr 3. Zajęcia dla młodzieży odbywały się głównie po południu. Kancelaria mieściła się w piwnicy, bardzo skromna biblioteka liczyła zaledwie 178 tomów. Szkoła nie miała własnych warsztatów, młodzież była wręcz zmuszona realizować praktyczną naukę zawodu w różnych zakładach pracy Olsztyna oraz w zakładach pobliskich miast.
Pierwsi absolwenci opuścili szkołę w liczbie 73 uczniów, zaś grono pedagogiczne składało się zaledwie z kilkunastu nauczycieli. Przedmiotów zawodowych uczyli nauczyciele dochodzący, tj. pracownicy olsztyńskich przedsiębiorstw i instytucji. W roku szkolnym 1949/50 szkoła otrzymała własny budynek przy ul. Kopernika 45. Dyrektorem szkoły został Jan Klima, nauczyciel ze Śląska, który po roku przeszedł na stanowisko naczelnika Wydziału Szkół Dyrekcji Okręgowej Szkolenia Zawodowego. W roku szkolnym 1950/51 zmieniono nazwę szkoły na Państwową Średnią Szkołę Zawodową, która kształciła młodzież w systemie dwuletnim. W tym też roku szkolnym przejęli obowiązki dwaj kolejni dyrektorzy: Aniela Sowówna, a następnie Zbigniew Męczyński. Szkołę opuściło 110 absolwentów. W roku szkolnym 1951/52 nastąpiła ponowna zmiana nazwy szkoły na Zasadniczą Szkołę Metalową. Dyrektorem jej został Maksymilian Grzywna. Szkoła została wzbogacona o nowe specjalności:
· ślusarz maszynowy
· ślusarz samochodowy
· ślusarz parowozowy
· ślusarz zabezpieczenia ruchu pociągu
· elektromonter sieci i instalacji elektrycznych
Liczyła 11 klas, w tym 8 – przedpołudniowych i 3 – wieczorowe. W tymże roku szkołę opuściło 88 absolwentów. Niewątpliwym osiągnięciem było otrzymanie własnych warsztatów po byłym Liceum Komunikacyjnym przy ul. Kasprowicza 7.W związku z tym zostali zatrudnieni pierwsi nauczyciele zawodu
· Edward Gostkiewicz – pierwszy kierownik warsztatów
· Edward Auchim,
· Wiktor Ptaszyński,
· Wincenty Piwcewicz,
· Zygmunt Pawłowicz,
· Ryszard Puszkiewicz.
Warsztaty posiadały następujące działy: obróbki mechanicznej i metali, narzędziownię, kuźnię, siłownię. Ważną sprawą stało się objęcie opieki nad Bursą Szkolną w Olsztynku, gdzie mieszkała młodzież spoza Olsztyna. W roku szkolnym 1952/53 szkoła otrzymała nową nazwę: Zasadnicza Szkoła Zawodowa, w której nauczanie odbywa się w systemie dwuletnim. Doszły też nowe specjalności:
· ślusarz narzędziowy
· tokarz
· tokarz hydraulik
W tymże roku szkolnym obowiązki dyrektora pełnił Zygmunt Kalinowski. Szkołę opuściło 79 absolwentów. W roku szkolnym 1953/54 młodzież kształciła się w 10 klasach, w większości trzyletnich o specjalności:ślusarz instalator
· ślusarz maszynowy
· ślusarz narzędziowy
· ślusarz parowozowy
· ślusarz wodno-hydrauliczny
· tokarz
Wykluczono specjalność elektromontera. W poszczególnych klasach po 2-3 uczniów kształciło się w specjalności:frezer, krawiec. Dyrektorem szkoły w r. 1953/54- został Jan Towstyga. W roku szkolnym 1957/58 utworzono nową klasę dla zdemobilizowanych oficerów W.P., o specjalności ślusarz (kurs dwuletni). W tym też czasie szkoła objęła dwuletnią opiekę nad internatem przy ul. Artyleryjskiej. W roku szkolnym 1958 rozpoczęła się budowa nowej szkoły przy al. Zwycięstwa (obecnie al. Piłsudskiego). W latach 1952-1958 życie szkoły zaczęło się stabilizować. Stali nauczyciele zapewniają coraz wyższy poziom nauczania. Niestety, szkoła nie miała warunków na szeroko rozumianą pracę wychowawczą. Brak świetlicy, brak sali gimnastycznej uniemożliwiały działalność kulturalną i sportową. Zajęcia z wychowania fizycznego odbywały się w wypożyczonej na godziny sali Klubu “Gwardii”. Brak internatu to także ogromna trudność. Część uczniów, zakwaterowana w Bursie Szkół Zawodowych w Olsztynku, codziennie dojeżdżała do szkoły. Mimo tych obiektywnych trudności bardzo prężnie pracował Samorząd Szkolny. Rozwijał się ruch społecznego zaangażowania. Młodzież odgruzowywała teren pod obecny Dom Towarowy “Dukat”, na alei Wojska Polskiego, na ul. Grunwaldzkiej, pl. Kopernika, Planetarium i Hali Widowiskowej “Urania”. Rok 1960 położył kres komplikacjom związanym z trudnymi warunkami lokalowymi.
Pomieszczenia gmachu szkolnego przy ulicy Kopernika 4-5 okazały się za małe dla rozrastającej się szkoły. Korytarze były ciasne i ciemne, sale szkolne nieduże i niskie, nie było ani świetlicy, ani sali gimnastycznej. Olsztyn jako miasto rozwijające się potrzebował fachowców, którymi mieli się stać między innymi absolwenci szkoły. Tymczasem ze względu na trudności lokalowe w roku szkolnym 1958/59 można było dokonać naboru do jednej tylko klasy o specjalności: tokarz.
Konieczność budowy budynku na siedzibę naszej szkoły stała się sprawą niecierpiącą zwłoki. Dlatego też z inicjatywy władz wojewódzkich w roku 1958 zaczęto kłaść fundamenty pod nowy gmach, a w dwa lata później nowy budynek szkoły był gotowy.
Przeprowadzka nastąpiła 18 listopada 1960 roku. Warunki lokalowe okazały się bardzo dobre. Sześć doskonale wyposażonych pracowni, pięć sal wykładowych, obszerne korytarze, biblioteka, estetycznie urządzony pokój nauczycielski, gabinet lekarski i dentystyczny, sala gimnastyczna, świetlica.
W czerwcu 1961 roku nową szkołę opuściła jako pierwsza w tym budynku klasa o specjalności: tokarz. W roku szkolnym 1961/62 decyzją Ministerstwa Oświaty i Wychowania powstało Technikum Elektryczne. W związku z tym nastąpiła zmiana nazwy placówki na Technikum Elektryczne i Zasadnicza Szkoła Zawodowa.
W roku 1964 zostały oddane do użytku pomieszczenia warsztatów szkolnych, zaś w roku 1966 została ukończona budowa internatu. Młodzież przyczyniła się w dużym stopniu do szybszego przekazania i uruchomienia internatu, gdyż pracowała społecznie przy zagospodarowaniu wnętrz, porządkowaniu otoczenia, zadrzewianiu terenu przy szkole i internacie. W maju 1966 roku odbyła się pierwsza matura w Technikum Elektrycznym. W roku 1967 dyrektorem szkoły został mgr Kazimierz Drzazgowski, zaś w roku szkolnym 1969/70 szkoła powiększyła się o Wydział Zaoczny i Wieczorowy. Rok 1972 przyniósł zmianę nazwy placówki na Zespół Szkół Zawodowych nr 3, w którego skład wchodzą:
· Technikum Elektryczne
· 5-letnie (młodzieżowe)
· 3-letnie (młodzieżowe)
· 3-letnie (Wydział dla Pracujących)
· Technikum Elektroniczne
· Technikum Mechaniczne
· letnie (Wydział Zaoczny)
· 3-letnie (Wydział dla Pracujących)
· Zasadnicza Szkoła Zawodowa
· Policealne Studium Zawodowe
W tymże roku 1972 dyrektorem szkoły został mgr Józef Brzóska. 14- października 1974- r. to data szczególna w historii szkoły, gdyż kojarzy się ona z uroczystym nadaniem imienia szkole, której pełna nazwa teraz brzmi: Zespół Szkół Zawodowych nr 3 im. Tadeusza Kościuszki. W roku 1976 nazwa szkoły została zmieniona na Zespół Szkół Mechaniczno-Elektrycznych im. Tadeusza Kościuszki. W tym też roku doszła nowa specjalność kształcenia młodzieży – szkoła przysposabiająca do zawodu.
W Zespole Szkół Mechaniczno-Elektrycznych znajdowały się różne typy szkół, przybywało młodzieży. Placówka pracowała od godziny 8.00 do 20.00. Część uczniów z klas młodzieżowych uczyła się po południu obok uczniów z Wydziału dla Pracujących, młodzież z Technikum Zaocznego odbywała naukę w soboty i niedziele. Budynek szkolny eksploatowany był bez przerwy, dlatego nie było czasu na odnowienie sal wykładowych. Nawet w okresie wakacji internat oraz sale wykładowe w szkole były zajęte przez studentów wydziałów zaocznych WSP. Prócz tego w internacie w okresie wakacji odbywały się wszelkiego rodzaju obozy młodzieżowe (również polonijnej). W roku 1982 dyrektorem szkoły został mgr inż. Ireneusz Szender, zaś w roku 1984 szkoła otrzymała nową nazwę: Zespół Szkół Mechaniczno-Energetycznych im. Tadeusza Kościuszki. W kolejnych latach ZSM-E kierują:
· mgr inż. Leon Pokora
· mgr inż. Andrzej Bieńkowski
· mgr Grażyna Hołowieńko – Rożniecka
· mgr Ewa Kaliszuk
· mgr pani Katarzyna Chamerska
